Kto ma uprawnienia do przeglądu gazowego?
Zgodnie z art. 62 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego kontrolę stanu technicznego instalacji gazowej mogą przeprowadzić:
- w odpowiedniej specjalności – w praktyce w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
- osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci gazowych – czyli ze świadectwem kwalifikacyjnym na stanowisku dozoru obejmującym właściwy zakres urządzeń gazowych.
Osoba z drugiej grupy nie musi mieć dodatkowo uprawnień budowlanych. Musi jednak mieć ważne świadectwo i obejmujące odpowiedni rodzaj instalacji.
Czym różni się świadectwo E od świadectwa D?
Świadectwa kwalifikacyjne wydawane na podstawie Prawa energetycznego dotyczą dwóch stanowisk:
- E – eksploatacja – uprawnia do obsługi, konserwacji, napraw, montażu i prac kontrolno-pomiarowych,
- D – dozór – uprawnia do kierowania tymi czynnościami i nadzoru nad nimi.
Art. 62 ust. 5 Prawa budowlanego odwołuje się do kwalifikacji dozorowych. Samo świadectwo eksploatacyjne (E) nie daje prawa do podpisania ustawowego protokołu kontroli. W branży często mówi się o „uprawnieniach gazowych grupy 3” – to skrót myślowy. Liczy się, czy świadectwo obejmuje stanowisko dozoru i właściwy zakres gazowy.
| Kto | Czy może podpisać ustawowy przegląd gazowy? |
|---|---|
| Osoba z uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej (gaz) | Tak, w granicach swoich uprawnień |
| Osoba ze świadectwem D w zakresie urządzeń i instalacji gazowych | Tak |
| Osoba wyłącznie ze świadectwem E | Nie |
| Instalator lub serwisant bez powyższych kwalifikacji | Nie |
| Mistrz kominiarski bez kwalifikacji gazowych | Nie (może kontrolować przewody kominowe) |
| Autoryzowany serwisant kotła bez kwalifikacji dozorowych | Nie w zakresie przeglądu instalacji |
Jak długo ważne jest świadectwo kwalifikacyjne?
Świadectwa kwalifikacyjne wydane na podstawie Prawa energetycznego tracą ważność po 5 latach od dnia wydania. Szczegółowe zasady ich wydawania określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1 lipca 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.
Przed zleceniem przeglądu poproś o kopię świadectwa i sprawdź:
- czy obejmuje stanowisko dozoru,
- czy zakres dotyczy urządzeń, instalacji i sieci gazowych,
- datę wydania – czy nie minęło 5 lat.
Uprawnienia budowlane – jak je sprawdzić?
Uprawnienia budowlane zawsze trzeba czytać w całości. Mogą być ograniczone (np. tylko do określonej kategorii obiektów). Zweryfikuj:
- specjalność – czy obejmuje instalacje gazowe,
- zakres – bez ograniczeń czy w ograniczonym zakresie,
- przynależność do izby inżynierów budownictwa.
Uprawnienia wpisane do centralnego rejestru można sprawdzić w wyszukiwarce e-CRUB prowadzonej przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.
Czy kominiarz może wykonać przegląd gazowy?
Tylko wtedy, gdy oprócz kwalifikacji kominiarskich ma uprawnienia budowlane lub świadectwo D w zakresie gazu. W budynkach mieszkalnych kontrolę instalacji gazowej przeprowadza się równocześnie z kontrolą przewodów wentylacyjnych i spalinowych. Często myli się te dwa zakresy.
- może kontrolować przewody dymowe oraz grawitacyjne przewody spalinowe i wentylacyjne.
- Przewody z wymuszonym ciągiem mechanicznym, kominy przemysłowe i wolno stojące kontroluje osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
- Instalacji gazowej kominiarz nie skontroluje na podstawie samych kwalifikacji kominiarskich – potrzebuje dodatkowo kwalifikacji z art. 62 ust. 4 lub 5.
Jedna osoba może mieć oba rodzaje kwalifikacji. Wtedy oba przeglądy mogą odbyć się podczas jednej wizyty – ale wciąż powstają dwa odrębne protokoły.
Czy serwisant kotła może wykonać przegląd instalacji?
Tak, jeśli ma kwalifikacje wymagane do kontroli z art. 62 i wystawi osobny protokół kontroli. Serwis kotła i przegląd instalacji gazowej to dwie różne czynności. Serwis dotyczy urządzenia i warunków gwarancji. Przegląd z art. 62 dotyczy całej instalacji. Jeśli serwisant ma kwalifikacje dozorowe lub uprawnienia budowlane i faktycznie wykona kontrolę całej instalacji, oba zakresy można połączyć w jednej wizycie. Sam wpis do książki serwisowej kotła nie zastępuje protokołu z przeglądu.
Co jeśli kontrolujący nie miał właściwych uprawnień?
Zdarza się, że po fakcie okazuje się, iż protokół podpisała osoba bez właściwych kwalifikacji. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w interpretacji z 21 kwietnia 2026 r. wskazał, że właściciel lub zarządca, który nie wiedział o braku uprawnień, nie odpowiada automatycznie tak, jakby świadomie zaniechał kontroli. Po ujawnieniu problemu powinien jednak niezwłocznie zlecić ponowną kontrolę osobie właściwie uprawnionej.
Nie warto czekać do kolejnego roku – wadliwy protokół nie potwierdza wykonania obowiązku.
Co musi zawierać protokół?
Zgodnie z art. 62a Prawa budowlanego protokół powinien zawierać m.in.:
- datę kontroli,
- imię i nazwisko kontrolującego oraz informację o jego uprawnieniach lub kwalifikacjach,
- dane właściciela lub zarządcy i obiektu,
- zakres kontroli, ustalenia i zalecenia z terminami,
- zalecenia z poprzednich kontroli, których nie wykonano.
Do protokołu dołącza się dokumenty potwierdzające kwalifikacje kontrolującego. W przypadku uprawnień budowlanych wpisanych do centralnego rejestru ustawa zwalnia z obowiązku dołączania ich kopii.
Co sprawdzić przed zleceniem przeglądu?
Przed zleceniem ustal podstawę uprawnień kontrolującego i sprawdź jej ważność oraz zakres:
- Zapytaj o podstawę uprawnień: uprawnienia budowlane czy świadectwo kwalifikacyjne?
- Przy świadectwie – sprawdź stanowisko (D), zakres (gaz) i datę wydania.
- Przy uprawnieniach budowlanych – sprawdź specjalność i zakres, najlepiej w e-CRUB.
- Ustal, czy kontrola obejmie całą instalację, a nie tylko kocioł.
- Upewnij się, że dostaniesz protokół zgodny z art. 62a.