Inspektorsko przy przeglądach mieszkań pytam najpierw o dwie rzeczy: kiedy był ostatni przegląd i czy po nim pojawiły się jakieś objawy. Objawy to zapach gazu choćby przelotny, niebieskawa sadza przy palniku, niestabilny płomień zmieniający kolor na żółty, problemy z ciągiem w łazience lub kuchni. Właściciel lub najemca często traktuje takie sygnały jako „normalne" — bo zawsze tak było. Tymczasem żółty lub chwiejny płomień to sygnał niedostatecznego dopływu powietrza i niepełnego spalania, czyli warunek do produkcji CO. Przegląd gazowy ma je wychwycić — ale tylko wtedy, gdy gazownik naprawdę patrzy na urządzenia i wentylację, a nie tylko weryfikuje, że gaz dochodzi do palnika.
Od czego zaczyna się rzetelna kontrola?
Przed przystąpieniem do badań kontrolujący powinien ustalić podstawowe parametry lokalu: jakie urządzenia gazowe są zainstalowane, jaki jest układ instalacji, jakie były poprzednie przeglądy i czy pojawiały się jakiekolwiek objawy problemów.
Dobre przygotowanie właściciela lub lokatora skraca kontrolę i poprawia jej jakość:
- dostęp do gazomierza, zaworów odcinających i wszystkich urządzeń,
- poprzednie protokoły z przeglądów,
- informacja o ewentualnych objawach: zapach gazu, niestabilny płomień, problemy z wentylacją,
- informacja o zmianach w instalacji od ostatniego przeglądu.
Co gazownik sprawdza na instalacji?
| Element | Po co jest sprawdzany |
|---|---|
| Widoczne odcinki rur i połączeń | Korozja, uszkodzenia, ślady mechanicznych ingerencji |
| Szczelność instalacji | Test manometryczny — podstawowe narzędzie; sam wzrok nie wykryje mikronieszczelności |
| Zawory odcinające (główny i przy urządzeniach) | Muszą być dostępne, sprawne, oznakowane — zaklinowany zawór to niesprawność |
| Obszar gazomierza i przyłączy | Typowe miejsca ujawniania się nieszczelności eksploatacyjnych |
| Wąż elastyczny przy urządzeniach | Wiek (data produkcji na wężu), stan zewnętrzny, brak pęknięć i przetarć |
| Zalecenia z poprzednich kontroli | Czy usterki wskazane poprzednio zostały usunięte |
Instalacja gazowa w budynku powinna być zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniający bezpieczną eksploatację, z uwzględnieniem rodzaju paliwa gazowego, warunków zasilania i wymagań dotyczących wentylacji pomieszczeń.
Co z urządzeniami gazowymi?
Zakres oceny urządzeń zależy od tego, co jest w lokalu, ale kontrola obejmuje przynajmniej ocenę warunków bezpieczeństwa pracy każdego urządzenia:
- kuchenka i piekarnik gazowy — stan podłączenia, węże elastyczne, obudowa, kratki wentylacyjne w pobliżu,
- kocioł gazowy — warunki pracy, dostęp powietrza do spalania, stan odprowadzenia spalin, widoczne sygnały ostrzegawcze,
- podgrzewacz wody (piecyk) — typ (przepływowy otwarta/zamknięta komora), ciąg kominowy, wentylacja pomieszczenia,
- inne odbiorniki gazu — każde urządzenie gazowe w lokalu jest elementem układu.
Roczna kontrola instalacji nie jest tym samym co serwis urządzenia wykonywany zgodnie z wymaganiami producenta. To dwa różne zakresy o różnych celach — oba są ważne i żaden nie zastępuje drugiego.
Dlaczego wentylacja jest częścią przeglądu gazowego?
Nawet szczelna instalacja może być niebezpieczna, jeśli urządzenie nie ma dostępu do wystarczającej ilości powietrza do spalania. Niepełne spalanie = produkcja CO. CO nie ma zapachu, koloru ani smaku.
Przy kontroli wentylacji sprawdzane jest:
- drożność i dostępność kratek wentylacyjnych w pomieszczeniach z urządzeniami gazowymi,
- brak zasłonięcia nawiewu,
- czy zabudowa kuchenki lub kotła nie odcięła dostępu powietrza,
- objawy złych warunków spalania (żółty lub kopcący płomień, sadza przy palniku).
Jak wygląda rzetelny wynik kontroli?
Po wizycie właściciel powinien dostać protokół zawierający:
- zakres przeprowadzonej kontroli — co i gdzie było sprawdzane,
- wyniki testu szczelności (metoda, wynik),
- stan urządzeń — opis, stwierdzone usterki lub brak usterek,
- stan wentylacji i odprowadzenia spalin,
- zalecenia pokontrolne z określeniem terminu lub trybu usunięcia,
- wniosek końcowy: instalacja nadaje się do dalszego użytkowania lub nie,
- dane i podpis uprawnionego instalatora.
Protokół bez zakresu, bez wyników szczelności i bez danych instalatora ma ograniczoną wartość dowodową — przy sporze ubezpieczeniowym lub kontroli nadzoru budowlanego.
Co sprawdzić samodzielnie przed wizytą gazownika
- Sprawdź dostępność głównego zaworu odcinającego gaz — musi obrót swobodnie i być oznakowany. Zaklinowany lub zasłonięty zawór to niesprawność, którą należy zgłosić przed kontrolą.
- Oceń płomień palnika kuchenki: niebieski, stabilny — dobrze. Żółty, chwiejny lub z czarną sadzą — sygnał niedostatecznego powietrza lub zanieczyszczonego palnika, do oceny gazownika.
- Sprawdź kratki wentylacyjne — w kuchni i łazience z urządzeniami gazowymi kratki muszą być drożne. Zamalowane, zaklejone lub zasłonięte meblami to prosta droga do niedoboru powietrza przy spalaniu.
- Przy piecyku gazowym sprawdź, czy nic nie blokuje kratki lub otworu odprowadzającego spaliny — szczególnie przy piecykach gazowych z otwartą komorą spalania.
- Przygotuj poprzednie protokoły — gazownik powinien sprawdzić, czy zalecenia z poprzedniej kontroli zostały wykonane. Bez poprzednich protokołów nie ma możliwości oceny historii instalacji.
Najczęstsze pytania
Chcesz wiedzieć, co powinien zawierać protokół po przeglądzie? Zobacz też protokół z przeglądu gazowego — co musi zawierać i jak często robić przegląd instalacji gazowej — przepisy i praktyka.