Co oznacza klasa energetyczna AGD i czego nie pokazuje?
Etykieta energetyczna informuje o efektywności urządzenia i jego przewidywalnym zużyciu energii w określonych warunkach testowych, zwykle w kilowatogodzinach na rok albo na 100 cykli prania czy zmywania. To bardzo przydatne przy porównywaniu sprzętów i szacowaniu rachunków. nie określa , wymagań dotyczących obwodu ani tego, czy kilka urządzeń można bezpiecznie zasilać z jednej linii. Tych informacji trzeba szukać na tabliczce znamionowej i w instrukcji, w sekcji z wymaganiami elektrycznymi.
Warto też pamiętać o zmianie etykiet, ponieważ od marca 2021 roku dla lodówek, pralek, pralko-suszarek, zmywarek i telewizorów obowiązuje nowa skala od A do G, bez klas z plusami. Wymagania zostały zaostrzone, więc urządzenie, które wcześniej miało klasę A+++, dziś ma zwykle klasę C, D lub E, mimo że zużywa tyle samo energii. Klasa A na nowej etykiecie oznacza sprzęt wyraźnie oszczędniejszy niż przeciętny, dlatego porównując urządzenia, lepiej patrzeć na podane zużycie energii niż na samą literę, zwłaszcza gdy porównuje się etykietę starą z nową.
Dlaczego energooszczędne AGD nadal wyłącza zabezpieczenie?
Najwięcej energii w pralce i zmywarce zużywa podgrzewanie wody, a grzałki w nowych urządzeniach mają moc zbliżoną do starych, czyli jest to zwykle 1,8–2,4 kW. Oszczędność wynika głównie z mniejszej ilości wody, niższej temperatury i dłuższych programów, więc nie dotyczy samej grzałki. Dwie grzałki mogą przekroczyć limit obwodu. Wyzwalacz termiczny wyłącznika zadziała wtedy z opóźnieniem, po kilku lub kilkudziesięciu minutach, co sprawia, że wyłączenia wydają się przypadkowe. Jeśli na tym samym obwodzie włączy się dodatkowo czajnik, prąd wzrośnie do ok. 28 A, a wyłączenie nastąpi w ciągu kilkudziesięciu sekund.
Często słyszy się, że za wyłączenia odpowiada silników. W pralkach i zmywarkach to rzadko prawda: silnik pompy ma moc kilkudziesięciu watów, a nowoczesne pralki mają silniki sterowane falownikiem, które startują łagodnie. Prąd rozruchowy ma znaczenie w innych sytuacjach, na przykład przy sprężarkach klimatyzatorów starszego typu, odkurzaczach dużej mocy albo przy wielu zasilaczach oświetlenia LED na jednym obwodzie, które przy załączeniu na ułamek sekundy pobierają duży prąd i potrafią wyzwolić wyłącznik o charakterystyce B. Wyłączenia zwykle powoduje suma mocy grzałek.
Jak sprawdzić, czy obwód nadaje się do urządzenia AGD?
Przy ocenie, czy obwód nadaje się do nowego urządzenia, kilka pytań jest ważniejszych niż klasa energetyczna. O bezpieczeństwie decyduje moc urządzenia, stan obwodu i łączna moc odbiorników. Tabela zestawia te kryteria razem z tym, gdzie znaleźć odpowiedź.
| Pytanie | Dlaczego jest ważne | Gdzie znaleźć odpowiedź |
|---|---|---|
| jaka jest maksymalna moc urządzenia | decyduje o obciążeniu obwodu i doborze zabezpieczenia | tabliczka znamionowa, instrukcja |
| czy urządzenie ma grzałkę lub sprężarkę i jak długo pracuje | długa praca z dużą mocą nagrzewa przewody i zaciski | instrukcja, opis programów |
| czy obwód zasila też inne duże odbiorniki | suma mocy kilku urządzeń przekracza możliwości obwodu | opis rozdzielnicy, próba wyłączania zabezpieczeń przez elektryka |
| czy producent wymaga osobnego obwodu | wpływa na bezpieczeństwo i warunki gwarancji | instrukcja montażu |
| w jakim stanie są przewody i gniazdo | stare gniazdo i przewód aluminiowy gorzej znoszą długie obciążenie | oględziny, pomiary przy przeglądzie |
Jeśli chcesz to uporządkować technicznie, zobacz podłączenie płyty indukcyjnej i obwody dedykowane w kuchni oraz przeciążenie instalacji elektrycznej.
Czy wyższa klasa energetyczna zmniejsza obciążenie instalacji?
Tak, ale bardziej pośrednio niż bezpośrednio, ponieważ lepsza klasa obniża zużycie, a nie moc. Lodówka o niskim zużyciu rzadziej włącza sprężarkę, pralka w programie eco krócej grzeje wodę, a nowoczesna zmywarka ogrzewa mniejszą ilość wody. Mniejsza łączna energia oznacza też mniej ciepła wydzielanego w przewodach i zaciskach w ciągu doby.
Nie zmienia to jednak faktu, że w chwili grzania urządzenie pobiera pełną moc grzałki. Programy eco są przy tym zwykle dłuższe, czasem trwają kilka godzin, więc obwód pracuje dłużej z umiarkowanym obciążeniem. Urządzenie z lepszą klasą nadal wymaga poprawnie dobranego obwodu, a jego energooszczędność nie jest argumentem za podłączeniem go do przypadkowego gniazda lub przedłużacza.
Jak zmniejszyć zużycie prądu przez AGD i odciążyć instalację?
Najrozsądniejsze podejście łączy dwa porządki: kupowanie sprzętu sensownego energetycznie i zasilanie go z instalacji przygotowanej do jego realnej pracy. Do tego dochodzi kilka praktycznych nawyków, które obniżają rachunki i jednocześnie odciążają obwody. Opóźniony start rozkłada grzanie w czasie, tak aby pralka i zmywarka nie pracowały z pełną mocą jednocześnie, a przy taryfie dwustrefowej przesunąć pracę na tańsze godziny. Wiele płyt indukcyjnych ma funkcję ograniczenia maksymalnej mocy, którą instalator może ustawić odpowiednio do możliwości obwodu i przyłącza. Programy eco obniżają zużycie energii kosztem dłuższego czasu pracy.
Przy pracy urządzeń w nocy lub pod nieobecność domowników warto zachować rozsądek: pralka czy zmywarka powinny być w dobrym stanie technicznym, z niezużytymi wężami, a w mieszkaniu powinna działać czujka dymu. Monitoring zużycia energii, na przykład przez licznik z odczytem godzinowym lub prosty miernik gniazdkowy, pomaga wykryć urządzenia, które zużywają nieproporcjonalnie dużo energii, w tym starą zamrażarkę w piwnicy czy urządzenia stale pracujące w trybie czuwania.
Co sprawdzić przed zakupem i podłączeniem dużego AGD?
- Sprawdź maksymalną moc nowego urządzenia na tabliczce znamionowej lub w instrukcji, nie tylko klasę energetyczną. Pralka czy zmywarka z grzałką 2,2 kW pobiera prawie 10 A, czyli większość możliwości typowego obwodu gniazd.
- Sprawdź w opisie rozdzielnicy, czy pralka, zmywarka, piekarnik i gniazda nad blatem są na osobnych obwodach. Grzałki na jednym obwodzie grożą przegrzaniem.
- Przeczytaj w instrukcji montażu, czy producent wymaga , określonego zabezpieczenia lub przewodu, zwłaszcza przy piekarniku, płycie i suszarce.
- Jeśli instalacja w kuchni jest stara, aluminiowa lub ma jeden obwód na całe pomieszczenie, zleć ocenę elektryka przed zakupem kilku nowych urządzeń jednocześnie.
- Po instalacji ustaw w urządzeniach opóźniony start lub ograniczenie mocy, tak aby duże odbiorniki nie grzały jednocześnie na tym samym obwodzie.