Dlaczego kamienice są trudniejsze niż zwykłe mieszkania w bloku?
W kamienicy często nakładają się na siebie trzy problemy:
- Pierwotna instalacja była projektowana dla zupełnie innych obciążeń niż współcześnie,
- Przez lata wykonywano częściowe naprawy bez pełnej przebudowy,
- Granica między częścią wspólną a lokalem bywa mniej oczywista niż w nowym budynku.
1. Instalacja elektryczna: stare przewody, przeciążenia i brak ochrony
Najczęściej ryzykowne są przewody aluminiowe, instalacje dwużyłowe bez prawidłowego , stare tablice z bezpiecznikami topikowymi oraz prowizoryczne dokładanie kolejnych obwodów do starego układu.
Takie instalacje bywają pozornie sprawne, ale znacznie gorzej znoszą współczesne, bardziej obciążające urządzenia, jak: płyta indukcyjna, piekarnik, klimatyzacja, zmywarka, grzejniki elektryczne czy liczne urządzenia pracujące w tym samym momencie.
Najbardziej niebezpieczne objawy to iskrzenie, ciepłe gniazda, zapach spalenizny, częste wyłączanie zabezpieczeń i migotanie świateł przy uruchamianiu sprzętu. W takiej sytuacji trzeba najpierw ustalić, czy problem dotyczy jednego punktu, całego obwodu czy starej części instalacji.
Jeżeli chcesz wejść głębiej w temat, sprawdź jak często robić przegląd instalacji elektrycznej, na co uważać przy aluminiowych przewodach oraz kiedy stara tablica wymaga wymiany.
2. Instalacja gazowa: ryzyko nie kończy się na kuchence
W starszych kamienicach problemem bywa nie tylko stan samych rur, ale cały układ bezpieczeństwa, czyli zużyte połączenia i armatura, stare urządzenia gazowe, brak regularnej kontroli oraz słaba wentylacja i problemy z odprowadzaniem spalin.
W praktyce ryzyko gazowe trzeba oceniać razem z kominami i wentylacją. Sam przegląd urządzenia nie wystarczy, w sytuacji kiedy mieszkanie ma słaby dopływ powietrza albo przewód spalinowy działa nieprawidłowo.
Jeśli czujesz gaz, nie sprawdzaj instalacji samodzielnie: nie włączaj światła, nie używaj zapalniczki, nie uruchamiaj urządzeń elektrycznych, zakręć zawór, przewietrz lokal, wyjdź z mieszkania i zgłoś problem pod numer alarmowy pogotowia gazowego 992 albo 112.
3. Kominy i wentylacja: ukryte zagrożenie w starym budynku
To szczególnie ważny temat przy piecykach łazienkowych, kuchenkach gazowych i lokalach po wymianie okien na bardzo szczelne. W kamienicach często pojawia się pozorny paradoks: właściciel poprawił komfort termiczny, ale pogorszył bezpieczeństwo wentylacyjne.
Właśnie dlatego w starym budownictwie warto myśleć łącznie o przeglądzie gazowym, kontroli kominowej, drożności wentylacji oraz obecności czujnika .
Pomocne będą tu artykuły przegląd kominiarski - kto i jak często, jak chronić się przed tlenkiem węgla i gdzie montować czujnik CO.
Ważne: czujnik CO nie zastępuje wentylacji, przeglądu kominiarskiego ani kontroli urządzenia gazowego. Jest dodatkową warstwą bezpieczeństwa, szczególnie tam, gdzie w lokalu działa piecyk, kocioł, kominek albo inne urządzenie spalające paliwo.
4. Instalacja wodna i kanalizacyjna: mniejsze ryzyko dla życia, duże ryzyko szkody
Instalacje wodne i kanalizacyjne zwykle nie są tak niebezpieczne dla życia jak gaz, prąd czy cofające spaliny, ale w kamienicy potrafią szybko wygenerować kosztowną szkodę. Stare piony, korozja, prowizoryczne podłączenia pralki, nieszczelne zawory i niedrożna kanalizacja mogą doprowadzić do zalania własnego lokalu, sąsiadów oraz części wspólnych.
Właściciel powinien sprawdzić szczególnie zawory odcinające, elastyczne wężyki, syfony, podejścia do pralki i zmywarki oraz ślady wilgoci przy pionach. Najemca powinien od razu zgłaszać przecieki, cofanie ścieków, zapach kanalizacji i zawilgocenia ścian, nawet jeśli problem wygląda na "mały".
Jakie objawy powinny od razu niepokoić?
Nie czekaj i reaguj od razu, jeśli w mieszkaniu pojawiają się następujące problemy:
- ciepłe albo iskrzące gniazda,
- częste zadziałanie zabezpieczeń,
- zapach spalenizny,
- migotanie światła przy uruchamianiu sprzętu,
- zapach gazu albo problemy z płomieniem urządzenia,
- cofka z wentylacji albo duszne powietrze w łazience i kuchni,
- bóle głowy, senność lub nudności pojawiające się przy pracy piecyka albo kotła,
- wilgoć przy pionach, kapanie z zaworów, cofanie ścieków lub zapach kanalizacji.
W kamienicy takie sygnały częściej oznaczają problem systemowy niż "jedną drobną usterkę".
Co powinien zrobić właściciel?
Najrozsądniejszy plan wygląda tak:
- Ustal, które elementy instalacji należą do lokalu, a które do części wspólnych.
- Zbierz istniejące protokoły i historię wcześniejszych napraw.
- Poproś zarządcę lub wspólnotę o aktualne protokoły kontroli budynku: gazowej, kominiarskiej i pięcioletniej elektrycznej.
- Zleć ocenę instalacji w lokalu, jeśli dokumenty są niepełne, lokal był remontowany fragmentami albo pojawiają się objawy usterek.
- Na podstawie wyników zdecyduj, czy wystarczy naprawa, czy potrzebna jest etapowa modernizacja.
- Zapisz zalecenia i ustal, które wymagają działania właściciela, wspólnoty albo zarządcy.
W przypadku zakupu albo nowej inwestycji dobrym ruchem jest też przeczytanie czy warto zrobić przegląd instalacji przed zakupem mieszkania.
Co powinien zrobić najemca?
Najemca nie przejmuje obowiązków właściciela, ale powinien:
- Pytać o aktualne protokoły, zgłaszać usterki na piśmie.
- Nie zasłaniać kratek wentylacyjnych i nie przerabiać instalacji na własną rękę.
- Udostępniać lokal do wymaganych kontroli po uzgodnieniu terminu.
- Nie ignorować objawów zagrożenia i zadbać o podstawowe bezpieczeństwo, np. czujnik CO tam, gdzie jest to potrzebne.
Jeżeli wynajmujesz lokal w kamienicy i właściciel ignoruje problem, pomocny będzie artykuł jakie prawa ma najemca, gdy właściciel pomija przeglądy.
Najczęstsze pytania
Źródła
- Główny Urząd Nadzoru Budowlanego: kontrole stanu technicznego obiektów
- Prawo budowlane, art. 62, ELI
- Komenda Główna PSP: uwaga na tlenek węgla i pożary